αμπερλουδαχαμίν

του Σαμσών Ρακά

Γιατί πες μου πώς γίνεται το φιλμ
να βασίζεται σε αληθινή ιστορία
και όλοι οι ηθοποιοί να είναι όμορφοι;

να ζω το θρίαμβο που όλο αναβάλλεται
από το διαφωτισμό στο φωταγωγό
να ζω την πτώση που όλο αναβάλλεται
κι όλα αυτά αγαπημένο υποκείμενο
γιατί δεν ήρθες να με σπρώξεις
το βράδυ που μου υποσχέθηκες πως θα ρθεις

όταν γλίστρησες στο δωμάτιο ένα κατάνυχτο
και μου χάιδεψες στον ύπνο το κεφάλι
θα ‘μουν δε θα ‘μουν έντεκα χρονών
παιδί κανονικότατο

με τα παιχνίδια του
με τις σκανδαλιές του
με τα λιγοστά δώρα του
με το ξανθό του χνούδι

παιδί κανονικότατο ως τη στιγμή που
έτρεξα στους γονείς μου κλαίγοντας
έτρεμα κι ούρλιαζα

κάποιος μου άγγιξε το κεφάλι
κάποιος μου άγγιξε το κεφάλι

κι ανοίξανε όλα τα φώτα του σπιτιού
ο πατέρας μου πήρε την καραμπίνα
κι έψαχνε κάπως νωχελικά
χωρίς να ‘χει πειστεί αν ψάχνει άνθρωπο ή τ’ όνειρό μου

μέχρι που βρήκε το τζάμι του μπάνιου ορθάνοιχτο

τότε με πίστεψαν πραγματικά
η μάνα μου φώναζε Χριστέ μου
μ’ αγκάλιαζε με ξαναγκάλιαζε
κι ύστερα δεν άντεξε
εκείνη πήγε στα χρυσαφικά της
κι εγώ στο φόβο τον οριστικό
τη σάκα μου

τι με πιασε και πήγα;
τι με μαγνήτισε;

πήγα κι αντίκρυσα μια σάκα του δημοτικού
απ’ τις μακρόστενες με το κοκάλινο χερούλι
την είδα γεμισμένη χώμα μέχρι πάνω

και όπως πάγωσαν τα πόδια μου
φωνή δε μου ‘βγαινε
απλά γονάτισα μπροστά της
έπεσα είναι το σωστό αλλά το λέω γονάτισα
γιατί αν με ‘βλεπε κανείς θα έλεγε
κοίτα αυτός γονάτισε μπροστά στον παιδικό του τάφο

η αστυνομία το αποκάλεσε παράξενο
και σήκωσε τα χέρια ψηλά
(sic)

η γειτόνισσα το είπε μάγια
ψιθυριστά στο μέσα δωμάτιο
κι έκαμε το σταυρό της

εγώ θα το αποκαλέσω ποίηση
κι ας με ακούσουνε οι πάντες

Κριτικές

Παναγιώτης Ιωαννίδης (the bοοks’ joyrnal, τχ 59, Οκτώβριος 2015 )
Να ζω το θρίαμβο που όλο αναβάλλεται / από το διαφωτισμό στο φωταγωγό / να ζω την πτώση που όλο αναβάλλεται. Σπάνια η γκινσμπεργκικής πνοής ποίηση έχει ευτυχήσει. Είδος δυσκολότατο, ο μακρύς ποιητικός μονόλογος που βρίθει από παρεκβάσεις, αναρωτάται, συστρέφεται και συνεχίζει, σπαρμένος με λυρικές αποστροφές, αλλά πρωτίστως δραματικός και ρητορικός. Όταν μας συνεπαίρνει στο μόλις δεύτερο βιβλίο (πρώτο εντός εμπορίου) ενός ποιητή, έχουμε κάθε λόγο να τεντώσουμε τ’ αυτιά μας. Ο ποιητής διηγείται την πρώτη, μαγική συνάντησή του –στα παιδικά του χρόνια– με το αγαπημένο υποκείμενο, έκτοτε απωλεσθέν. Μετά από οδυνηρές εφηβικές και νεανικές περιπέτειες, θα το ξαναβρεί: είναι ο Διάβολος – τουτέστιν η Τέχνη μεταμφιεσμένη. Το άγγιγμά σου πώς να το διηγηθώ // σα να με άγγιζε σωτήρια / μια παλάμη πλατανόφυλλο υγρό / όταν με έσερναν δουλέμποροι / μέσα στην έρημο. Ακούγεται επικίνδυνα κοινότοπο και τετριμμένο. Αλλά, ως συνήθως, «τι αξίζει το γλυκό, στο φάγωμα φαίνεται». Το γευόμαστε ευγνώμονες. – Π.Ι.

Μαρία Φακίνου
Κρατώ το Αμπερλουδαχαμίν, αριθμός έκδοσης 033. Μου αρέσει πολύ αισθητικά και πειραματικά, έχει λίγο-πολύ εκλείψει η ιδέα του βιβλίου ως ομορφιά. Με συγκινούν οι κρυμένοι βόστρυχοι στην αρχή εν είδει ταυτότητας του συγγραφέα. Για το ίδιο το κείμενο, δεν θέλω να μιλήσω. Δεν ξέρω να μιλάω γι′ αυτά. Αλλά με ενδιαφέρει αυτή η αναμέτρηση με το άγνωστο που χωρίς να το έχεις διαλέξει, σε διαλέγει αυτό όταν ακόμα είσαι ανυπεράσπιστος και εμφανίζεται σαν τρόμος μέσα στη νύχτα. Πολύ μου άρεσε αυτή η εικόνα του παιδιού μπροστά στη χωμάτινη σάκα του και όλη η αναζήτηση γι′ αυτό το υποκείμενο στο υπόλοιπο της ζωής. Προσμονώ και σε άλλα τέτοια βιβλία.

γιώργος δομιανός (popaganda.gr/best-greek-books-2015)
Με το εγχειρίδιο μοναξιάς, ο Ρακάς παίρνει βαριοπούλα και γκρεμίζει την ακρόπολη του “καλά” στην ερώτηση “τι κάνεις”. Ένας από τους σπουδαιότερους εν ζωή Έλληνες ποιητές αποφάσισε το 2015 να αγγίξει τα δάκτυλα αυτών που ψάχνουνε στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Ευτυχώς.

Ειρήνη Καραγιαννίδου
(μη σταματάς να με κοιτάς / 
θα πέσω)
Εστιάζω στο χαλασμένο πόμολο του παραθύρου. Μια κιτρινισμένη χλόη. Ένα κόκκινο σπίτι. Ασταμάτητοι πολλαπλασιασμοί-πολλαπλασιασμοί-πολλαπλασιασμοί βροχής. Κάποτε είχα αδυναμία στους προσδιορισμούς. Επιθετικούς, κατηγορηματικούς, τροπικούς, κυρίως τοπικούς. Μέχρι που βρήκα «το τζάμι του παραθύρου ορθάνοιχτο», «το ιπτάμενο λιβάδι στα μάτια σου», «κήποι και ποιήματα ποτιστικά πλημμύρα». Τώρα δεν ξέρω ποιες άλλες λέξεις πρέπει ν´ ακολουθήσουν. » Γιατί τα γράμματα έχουν σηκωθεί όλα όρθια». Αμπερλουδαχαμίν. Σε μέγεθος παιδικής αλάνας και γύρω-γύρω θάλασσα.

M. Hulot (Lifo)

[..] εξαίρετο ποιητικό έργο του Σαμσών Ρακά με τον ίδιο αινιγματικό τίτλο, που κυκλοφόρησε την περσινή άνοιξη και είναι εξαντλημένο εδώ και καιρό. Το κείμενο –το οποίο δεν το γνώριζα και το άκουσα για πρώτη φορά μελοποιημένο- είναι μια αναδρομή στις εμπειρίες μιας ζωής, μια ταραχή συναισθημάτων που σε στιγμές γίνεται ανατριχιαστική. Έχει υπότιτλο «εγχειρίδιο μοναξιάς» και είναι ένα σπουδαίο βιβλίο.

Παναγιώτης Ιωαννίδης (ΦΡΜΚ  #8, Φθινόπωρο Χειμώνας 2017)
[..] Το «θέμα» είναι «Μεγάλο» και διόλου πρωτότυπο· ο ποιητικός τρόπος, θα λέγαμε παράτολμος. (Ο προφητικός τόνος έχει ωριμάσει και χρησιμοποιείται εδώ επιτυχέστερα), Τι διασώζει, λοιπόν, το ποίημα από τη γραφικότητα – ή την αδιαφορία για κάτι που υπό άλλες συνθήκες θα ηχούσε πεποιημένο ή παρωχημένο; Νομίζω, η αγκίστρωσή του σε ένα αναγνωρίσιμο, «καθημερινό» και όχι εξαιρετικό, α’ πρόσωπο (δεν το καλούν σε παιδικά πάρτι επειδή δε φοράει «σταράκια», π.χ.)·η γλώσσα του, που, αν περιέχει εκφράσεις μεταφυσικού στοχασμού και στοιχεία μεγαλορρημοσύνης, παραμένει στέρεα σημερινή και ζωντανή (να με ακούσουν τα παιδιά που ρώτησαν διστακτικά / μαμά τι είναι ουρανός; / κι αυτή απάντησε ένα ντουβάρι)· η πρωτοτυπία, η δύναμη και πολυσυλλεκτικότητα των εικόνων του (τα «σημεία» που φανερώνονται στον αφηγητή περιλαμβάνουν τον σχεδόν-άλμπατρος γηραιότερο γλάρο της Μάγχης, μα κι ένα πλαιυμομπιλ ποντισμένο χρόνια στο νερό)· η αριστοτεχνική δοσολόγηση όλων των συστατικών του επικού: του αφηγηματικού, του περιγραφικού, του στοχαστικού κ.ο.κ.· ο θαυμαστός και ακατάβλητος μουσικός κυματισμός του ποιήματος· αλλά και το λεπτότατο χιούμορ(το αγαπημένο υποκείμενο δε θα φανεί / ας πάει στο διάολο). Τέλος -ενδεχομένως και το σημαντικότερο, μιας και ο ιδεολογικός δογματισμός μπορεί να καταστρέψει και το «ωραιότερο» έργο τέχνης- η συντηρούμενη αμφιθυμία του για το ευκταίον του χρίσματος από τον Δαίμονα της Τέχνης: δεν μας παίρνει το ναυαγοσωστικό ή δε γουστάρουμε να μπούμε; [..]

 

Κατεβάστε ελεύθερα το Αμπερλουδαχαμίν μελοποιημένο από τον Χαρίλαο Τρουβά εδώ